به شاه عرض گرديد ، ايلچى مرقوم از جانب پادشاه روس نزديك به شروان در كنار بحر خزر به جائى كه نياز آباد نام داشت ، آمده تا آنكه به شهر شماخى بيايد ، سيصد نفر از ارامنه به او ملحق شده و با حشمت و وقار عظيم آوردند و در شهر شماخى ، پانصد نفر ارمنى بر سرش جمع شد ، اسرائيل ايلچى از راه حيله‌كارى و جلب منفعه از ارامنه ( 55 ) كه نزديك او بودند ، گفت : كه من از نسل پادشاه ارامنه‌ام و در ميان آنها اين مدعاى عظيم شهرت يافته . گفتند آنچه در كتابهاى ما نوشته‌اند ظاهر شد ، همان پادشاه خواهد بود و به دعوى ولايت آمده است ، و غيرت و جمعيت اين بر ما لازم است « 1 » . ايلچى فرانسه خبردار گشته ، شاه را دريافت و به عرض رسانيد و * گفت : تدارك اين كار بايد كرد و الا * فتنهء عظيم خواهد شد . از اين حكايت شاه به انديشه افتاد . اعتماد الدوله را طلبيد و با او مشورت كرد كه اسرائيل بيايد يا به او رخصت مراجعت به مسقو داده شود . او نيز * با امناء و كبرا مشورت كرده . بعضى ورود و * بعضى مراجعت را مصلحت ديدند . عاقبت در * حل اين عقده درماندند . ميرويس را ديده ، مشورت كردند . او اول خفض جناح نموده ، احتقار احضار ( كرد ) و از اين جانب ابرام و اصرار رفت . بالضروره به عرض رسانيد كه به عقل ناقص اين بنده ، چنين ( 56 ) مىرسد * كه اسرائيل ايلچى به اينجا بيايد ، فتنه حادث نمىشود . علاجش اينجا به حافظ و نگهبان گذاشتن و * به زهر دادن مىتوان شد و اگر به او اجازهء مراجعت داده شود ، گاه باشد كه چارمسقو كه پادشاه روس است ، به * تن تحمل اين عار نمىكند و به غيرت افتد و فتنه بزرگ و غوغاى عظيم برپا شود . خصوص ( كه ) گرگين خان ، پيش ، از شاه ياغى شده بود و ارامنه در ايران * بسيار است و جماعت گرجستان همه ارامنه‌اند و رزمى خان برادر * گرگين‌خان « 2 » پيش از اين بالفعل نزد پادشاه روس است ، او را دست آويز كرده ، به گرجستان فرستد و طوايف گرجستان بر * سر

--> ( 1 ) - طبق روايات ارامنه حروف نام اسرائيل ارى Israel Ori با كمى جابجائى I sera roi به معنى « او پادشاه خواهد شد » مىباشد . براى آگاهى پيرامون اسرائيل ارى و موقعيت او در آن نواحى ، رجوع كنيد به اسماعيل رائين ايرانيان ارمنى ، ( تهران امير كبير 1356 ) ، ص 14 . ( 2 ) - ظاهرا مراد از رزمىخان ، برادر گرگين ، آرخيل مىباشد كه ساليان متمادى در روسيه اقامت داشت .